Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận virus đậu mùa khỉ có thể lây truyền từ động vật sang người và từ người sang người.

Dịch đậu mùa khỉ bùng phát vào tháng 5/2022, xuất hiện tại những nước chưa từng có virus lưu hành trước đây như Mỹ, Anh, Thụy Điển, Bỉ, Thái Lan, Ấn Độ, Tây Ban Nha... Đến nay tổng số ca nhiễm toàn thế giới là hơn 90.000, chủ yếu là nam giới có quan hệ tình dục đồng tính. Tỷ lệ tử vong do bệnh đậu mùa khỉ là 0-11% và cao hơn ở trẻ nhỏ. Ngày 23/7/2022, WHO tuyên bố đậu mùa khỉ là tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng quốc tế, xếp vào nhóm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Hiện nay, Thành phố Hồ Chí Minh phát hiện ca thứ 5 và cũng là ca thứ 6 tại Việt Nam, và là ca nội địa thứ tư, hai trường hợp đầu tiên mắc bệnh nhập cảnh từ Dubai vào Việt Nam. Việt Nam chưa có vaccine và thuốc đặc trị cho đậu mùa khỉ, chỉ có vaccine bệnh đậu mùa.

Các chuyên gia y tế cho rằng trong xu thế toàn cầu hóa, giao thương du lịch dễ dàng giữa các quốc gia như hiện nay, nguy cơ bệnh từ nước ngoài xâm nhập vào và lây lan là hoàn toàn có thể. Các ca đậu mùa khỉ lây nhiễm nội địa chứng tỏ bệnh đã du nhập vào Việt Nam và lưu hành trong cộng đồng, trong bối cảnh số ca mắc mới đang gia tăng mạnh ở Thái Lan và Trung Quốc

Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP HCM (HCDC) đang tiếp tục điều tra dịch tễ, xác định nguồn lây của các ca nội địa, song các chuyên gia nhận định "có thể rất khó xác định". Điều này tương tự dịch Covid trước đây, giai đoạn đầu của dịch đa số bệnh nhân ngoại nhập, sau đó đến giai đoạn F0 bị lây nội địa thì rất khó tìm ra nguồn gốc.

1. Triệu chứng bệnh đậu mùa khỉ

Các triệu chứng xuất hiện đầu tiên khi một người mắc bệnh đậu mùa khỉ bao gồm:

• Sốt (thường là triệu chứng bệnh đầu tiên)
• Đau đầu dữ dội
• Đau mỏi lưng và các cơ
• Ớn lạnh
• Mệt mỏi uể oải
• Nổi hạch

Sau khi có biểu hiện sốt, người bị bệnh đậu mùa khỉ có thể bị phát ban sau đó từ 1 đến 3 ngày. Các dấu phát ban có thể xuất hiện ở:

• Trên khắp gương mặt (95% bệnh nhân mắc bệnh đậu mùa khỉ đều phát ban trên mặt)
• Lòng bàn tay, bàn chân (tỷ lệ phát ban ở lòng bàn tay, bàn chân cũng tương đối cao, lên đến khoảng 75%)
• Miệng
• Mắt (bao gồm cả giác mạc và kết mạc)
• Cơ quan sinh dục

2. Đậu mùa khỉ có nguy hiểm không, có gây tử vong không?

Theo các tài liệu, các biến chứng thường gặp của bệnh này như sau:

• Nhiễm trùng máu
• Viêm mô não
• Viêm phế quản phổi
• Nhiễm trùng giác mạc, mất thị lực
• Các vết thương trên da trở nên nghiêm trọng hơn khiến da bong ra thành từng mảng lớn.

Trước đây, tỷ lệ tử vong do bệnh đậu mùa khỉ dao động trong khoảng 11% so với số người mắc bệnh (trẻ em có tỷ lệ tử vong cao hơn). Trong thời gian gần đây, tỷ lệ tử vong dao động trong khoảng 3-6%.

Có thể nói, bệnh đậu mùa khỉ tuy khó lây lan giữa người với người hơn so với Covid-19 và các triệu chứng của bệnh cũng không quá nghiêm trọng nhưng đây vẫn là một căn bệnh nguy hiểm, cần có những biện pháp phòng ngừa phù hợp

3. Phòng ngừa bệnh đậu mùa khỉ

Một số biện pháp có thể áp dụng để hạn chế nguy cơ nhiễm bệnh bao gồm:

• Tránh tiếp xúc với động vật có nguy cơ nhiễm virus gây bệnh đậu mùa khỉ (động vật bị bệnh, động vật chết ở những khu vực xảy ra bệnh đậu mùa khỉ, động vật nghi ngờ nhiễm bệnh,…).
• Thực hiện ăn chín, uống sôi. Chỉ ăn các loài động vật rõ nguồn gốc xuất xứ, đã qua kiểm định.
• Tránh tiếp xúc với người có nguy cơ mắc bệnh. Không chạm vào các vật dụng của người có nguy cơ nhiễm bệnh.
• Cách ly người có triệu chứng bệnh/có nguy cơ nhiễm bệnh.
• Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước hoặc sử dụng dung dịch vệ sinh tay có chứa cồn, đặc biệt là khi vừa tiếp xúc với người khác.
• Tiêm vaccine phòng bệnh đậu mùa. Chưa có vaccine ngừa bệnh đậu mùa khỉ nhưng việc tiêm vaccine phòng bệnh đậu mùa có thể làm giảm đến 85% nguy cơ mắc bệnh đậu mùa khỉ.
• Nâng cao ý thức phòng tránh dịch bệnh, thường xuyên cập nhật các thông tin bệnh.

Cách phòng ngừa bệnh đậu mùa khỉ (Nguồn: HCDC)

Trong bối cảnh hiện nay, để phòng tránh dịch bệnh lây lan rộng trong cộng đồng, các chuyên gia khuyến cáo mỗi người dân cần nâng cao ý thức, tuân thủ các hướng dẫn của ngành y tế. Không phân biệt hay kỳ thị người bị nhiễm để khuyến khích người bệnh có triệu chứng đi khám, không giấu bệnh, từ đó giúp việc kiểm soát bệnh tốt hơn. Mục tiêu hướng tới là giảm  thiểu rủi ro bệnh tật cho CB-CNV, nâng cao chất lượng cuộc sống hàng ngày, góp phần nâng cao chất lượng công việc nhằm hoàn thành tốt chỉ tiêu của đơn vị và chỉ tiêu chung của toàn Tổng công ty./.

Nguồn:

1. https://tamanhhospital.vn/benh-dau-mua-khi/
2. https://vnexpress.net/8-cach-phong-ngua-benh-dau-mua-khi-4518931.html